İçecekler

Gaziantep te içecek kültürü yemek kültürünün ana parçalarından biridir. İçeceklerin hazırlanması ve tüketilmesi toplumsal etkinliklerin en ön plana çıkan parçasıdır. Gaziantep’te içecekler yemek öncesinde veya sonrasında sıcak ya da soğuk olarak tüketilebilmektedir. Genel olarak Anadolu yeme-içme kültürünün en bilinen öğesi olan kahve kültürü Gaziantep de farklı malzemeler ile hazırlandığı için ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Yerel otların kullanıldığı şerbetler ve bitki çayları ise Gaziantep mutfak kültürüne özgü içeceklerdir.

MENENGİÇ KAHVESİ : Kavrulmuş ve çekilmiş Antep fıstığının tohumlarından yapılmaktadır. Antep fıstığının yabani (aşılanmamış) ağacının meyvesi olan menengiç meyvesi kurutulup, kavrularak öğütülmesi ile menengiç kahvesi elde edilir. Tohumlar sütle ya da suyla pişirilmekte ve uzunca bir süre kaynatılmaktadır. Ayrıca tohum yerine, menengiç ezilerek hazırlanan ve konservede hazır olarak satılan, sıvı kahve tercih edilmektedir. Bu sıvıya su ya da süt eklenip kaynatılarak “menengiç kahvesi” hazırlanmaktadır. Bu kahve, Gaziantep ve çevresine sıkışmış bir içecektir. Fakat şifalı olduğu düşünüldüğü için özellikle kış aylarında Gaziantepliler bu içeceği evlerinde bulundurmakta boğaz ağrısı, öksürüğü ve soğuk algınlığını tedavi etmesi amacıyla kullanmaktadır.

ŞURUPLAR (ŞERBETLER) VE MEYVE SULARI: Şerbetlerin özel günler için de önemi vardır. Sünnet törenlerinde, mevlitlerde, düğünlerde, Ramazan aylarında ve doğum gibi olaylarda çeşitli şerbetler tüketilmektedir. Hazırlanan şerbetler genellikle vişne, portakal, limon, kaysısı, erik meyvelerinden yapılmaktadır. Portakal, mandalina gibi meyveler suyu sıkıldıktan sonra şekerle; kayısı, erik gibi meyveler ise üzerine su ve şeker dökülerek kaynatılmakta ve sonra şişelenmekte ve buzdolabında bekletilmektedir.

AYRAN: Yoğurdun sulandırılmasıyla hazırlanan ayranın ne zaman bulunduğu tam olarak bilinmemekle beraber, yoğurdun yaklaşık 4.500 yıl önce Orta Asya’da yapılmaya başlandığı düşünülmektedir. Kavimler göçü ile Doğu Avrupa steplerine ve Akdeniz kıyılarındaki ülkelere taşınan yoğurt, zamanla Mısır, Yunan ve Roma mutfağının da bir parçası haline gelmiştir. Türkiye’nin birçok yerinde olduğu gibi Gaziantep’te ayran yaygın bir içecektir. Gaziantep mutfağının özgün kebapları ve pilavları ayransız tüketildiğine nerede ise hiç rastlanmaz. Çünkü ayran kebapların ve pilavların tamamlayıcı parçasıdır. Ayran, Gaziantep mutfağına özgü bir şekilde bakır tastan, yine bakır kaşıkla içilir. Son yıllarda taslar, kimi restoranlarda yerini cam bardaklara bırakmıştır. Ancak hala çoğu restoranlarda ve evlerde bakır tas ve kaşıkla sunum sürmektedir. Bu bakır tas ve kaşık aynı zamanda Gaziantep mutfak kültürünün özgün materyallerindendir.

MEYANKÖKÜ ŞERBETİ VE “SEBİL”: Meyankökü şerbeti Gaziantep’te özellikle yaz aylarında, dini açıdan önemli günlerde ve Ramazan ayında içilmektedir. Anadolu da Gaziantep de dahil olmaz üzere farklı birçok bölgede meyan yetişmektedir. Buna karşın meyan kökü şerbetinin kullanımı Gaziantep de yaygındır ve burada yemek kültürünün ayrılmaz bir parçasıdır. Bu şerbet, bazı Antepliler tarafından evde yapılsa da, çoğu zaman sokaklarda dolaşan, bazen geleneksel kıyafetli ve sırtarında büyük bir ‘şerbet tuluğunda’ meyankökü şerbeti satan satıcılardan alınmaktadır. Dini önemi olan bazı zamanlarda da “hayır olması amacıyla” sokaklarda meyankökü şerbeti dağıtılmakta ve buna “sebil” denmektedir. Hem dini günlerde tüketilmesi hem de sağlığa yararlı olması nedeniyle meyan kökü şerbetinin tüketimi, Gaziantep’te geçmişte olduğu gibi bugün de yaygındır.

BİTKİ ÇAYLARI VE ZAHTER: Gaziantep yemek kültüründe bitki çayları daha çok dönemsel olarak kışın tüketilmektedir. Günün her saatinde tüketildiği gibi birçok evde ailenin bir araya geldiği akşamları, Antep fıstığı yenilerek, bitki çayı içilmektedir. Kış aylarında soğuk algınlığına karşı vücudun direncini yükselten yaygın bir şekilde kullanılan bitki çayları arasında ıhlamur, kuşburnu, karanfil, kabuk tarçın, adaçayı ağırlıklı olarak tüketilmektedir. Bitki çayları arasında ‘’Zahter’’ ise Gaziantep’e özgü bir çaydır.“Zahter Çayı”, yörede yetişen yabani kekiklere benzeyen Zahter otunun kurusundan sıcak suyla demlenerek yapılır ve içilir.